«Όπυ Ζούνη: Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή: Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά Βιβλία» Από το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ στη Βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας»

Μια ξεχωριστή εικαστική και πνευματική εμπειρία υπόσχεται η νέα έκθεση «Όπυ Ζούνη: Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή: Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά Βιβλία», η οποία θα φιλοξενηθεί στον εμβληματικό χώρο της Βιβλιοθήκης της ΕΣΗΕΑ «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας». Από τις 17 Σεπτεμβρίου έως τις 29 Οκτωβρίου 2026, το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ τιμά τη μνήμη και το έργο μιας από τις κορυφαίες εκπροσώπους της γεωμετρικής αφαιρετικής τέχνης στην Ελλάδα, παρουσιάζοντας ένα μικρό αλλά εξαιρετικά σημαντικό μέρος της καλλιτεχνικής της διαδρομής.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19:30, από την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κ. Νίκη Κεραμέως.

Μια «Μαχήτρια» της Ζωής και της Τέχνης

Η έκθεση δεν εστιάζει μόνο στην αδιαμφισβήτητη καλλιτεχνική αξία της Όπυς Ζούνη, αλλά φωτίζει και την προσωπικότητά της.

Η Όπυ Ζούνη υπήρξε μαχήτρια με όλη τη σημασία της λέξης. Η δημιουργικότητά της παρέμεινε αναλλοίωτη ακόμα και όταν θέλησε να μετατρέψει το δωμάτιο του νοσοκομείου σε ένα ιδιότυπο ατελιέ, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι γι’ αυτήν η τέχνη δεν ήταν απλώς μια επαγγελματική ενασχόληση, αλλά η ίδια της η ανάσα και η κινητήριος δύναμη της ύπαρξής της

• «Η έκθεση φωτίζει τη ζωή και την πορεία μιας γυναίκας που υπήρξε μαχήτρια», σημειώνει χαρακτηριστικά η Πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ και του Μορφωτικού της Ιδρύματος, Μαρία Θ. Αντωνιάδου.
• Από την πλευρά της, η δημοσιογράφος και Γραμματέας του Ιδρύματος, Κατερίνα Χ. Λυμπεροπούλου, συμπληρώνει: «Μαχήτρια της ζωής που υπηρέτησε την τέχνη της με αφοσίωση και απαράμιλλη πειθαρχία… Η Όπυ Ζούνη είχε αναπτύξει σχέση βαθιάς εμπιστοσύνης κι αλληλοεκτίμησης με ένα πλήθος συναδέλφων του πολιτιστικού ρεπορτάζ».

Τα «Δημιουργικά Διαλείμματα» και η Επιστροφή στο Συναρμολόγημα

Η επιμελήτρια της έκθεσης και Ιστορικός Τέχνης, Νικολένα Καλαϊτζάκη – Ζούνη, εξηγεί ότι η συγκεκριμένη σειρά έργων αποτελεί έναν κομβικό σταθμό ωριμότητας, ο οποίος εντάσσεται οργανικά στην πρακτική των «δημιουργικών διαλειμμάτων» της εικαστικού.

Η μεθοδολογία αυτή, που ξεκινά ήδη από το 1966, δεν αποτελούσε μια απλή παύση, αλλά μια συστηματική και συνειδητή επιστροφή στη φόρμα του assemblage (συναρμολογήματος). Μέσα από αυτή τη διαδικασία, η Ζούνη επαναδιαπραγματευόταν τη σχέση της με τον ευρωπαϊκό Μοντερνισμό, μετατρέποντας το «διάλειμμα» σε ένα αυτόνομο πεδίο πειραματισμού και θεωρητικής αναζήτησης.

Τα Εκθέματα

Η έκθεση συνδυάζει την εικαστική δημιουργία με σπάνια τεκμήρια από την προσωπική ζωή της δημιουργού:

• Εικαστικά Έργα: 19 έργα της Όπυς Ζούνη, καθώς και δύο ιδιαίτερα αντικείμενα της προσωπικής της συλλογής: ένα έργο της Λίλας Παπούλα (που συνοδεύεται από κείμενο της Ζούνη του 2008) και ένα έργο του διεθνούς φήμης γλύπτη Cesar (César Baldaccini) αφιερωμένο στην ίδια από το 1978.
• Επιστημονικά Βιβλία: 7 ελληνικές εκδόσεις (2009–2025) των οίκων Παπασωτηρίου, Επίκεντρο, Ροπή, Καπόν και Ι. Σιδέρη, τα εξώφυλλα των οποίων κοσμούνται από έργα της. Συγγραφείς τους είναι οι: Γ. Κ. Γκαντζιάς, Π. Ζούνης, Α. Μαυρομμάτης, Ν. Τσίγκας, Μ. Ψύλλα, Α. Αργύρη, Α. Βαζαίου, Μ. Κοντολάτου, Α. Σιμάτου και Β. Τσώτσου.
• Ιστορικά Τεκμήρια & Αρχειακό Υλικό: 18 προσωπικές επιστολές, ο τιμητικός τίτλος της Ακαδημίας Αθηνών (2006), η πρόσφατη σειρά γραμματοσήμων των ΕΛΤΑ «Τα Μουσεία Σύγχρονης Τέχνης» (Μάιος 2026) που περιλαμβάνει έργο της, καθώς και τα δύο τελευταία δημοσιευμένα κείμενά της από τον Σεπτέμβριο του 2008.
• Οπτικοακουστικό Υλικό: Στον χώρο θα προβάλλεται το βίντεο «Όπυ Ζούνη: Λογαριάζοντας την ύλη και το χρώμα ενός ήχου» (2023), μια δημιουργία των Εύα Στεφανή, Βίβιαν Παπαγεωργίου και Σίλα Μιχάλακα (Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ).

Στον κατάλογο που συνοδεύει την έκθεση, εκτός από τους χαιρετισμούς των διοργανωτών, περιλαμβάνονται επίσης αποσπάσματα κειμένων από στενούς φίλους και συνεργάτες της, όπως οι Bernard Fauchille, Γιάννης Μπόλης, Ευγενία Αλεξάκη και Παντελής Τσάτσης. Του Ευάγγελου Παπούλια, της Κατερίνας Κοσκινά, του Δημήτρη Παυλόπουλου και του Τάκη Μαυρωτά.

 «Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή»

Το βαθύτερο νόημα της έκθεσης αποτυπώνεται ιδανικά στα λόγια που η ίδια η Όπυ Ζούνη είχε επιλέξει για να κλείσει την εισήγησή της, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στο «Διεθνές Συνέδριο Symmetry 2000» στη Στοκχόλμη:

«Δεν μπορείς να πορεύεσαι ανεξάρτητα από όσα συμβαίνουν γύρω σου. Τελικά τον αγώνα τον κάνεις με τον ίδιο σου τον εαυτό για μια καθημερινή βελτίωση. Παλεύεις για ένα γόνιμο, ερευνητικό, γνήσιο και ζωντανό έργο. Η Τέχνη είναι η ίδια η ζωή».

Η έκθεση στη Βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για το κοινό να έρθει σε επαφή με αυτήν ακριβώς την αδιάκοπη πάλη της δημιουργού για ένα έργο ζωντανό, που συνεχίζει να εμπνέει και να συγκινεί στο πέρασμα του χρόνου.

Εγκαίνια: Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2026, ώρα 19:30
Διάρκεια έκθεσης: 17 Σεπτεμβρίου – 29 Οκτωβρίου 2026
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 9:00-16:00
Σάββατο και Κυριακή κλειστά
Η έκθεση θα παραμείνει κλειστή κατά την επίσημη αργία της 28^ης Οκτωβρίου.

Βιβλιοθήκη ΕΣΗΕΑ «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας» | Ακαδημίας 20, Αθήνα, 10671, 2^ος όροφος | 210-3675560 | https://vivliothikiesiea.gr|library@esiea.gr