«Πιάνω γραφή να γράψω…» Μια πνευματική ανάσα στον Άλιμο με τον Παντελή Μπουκάλα
Της Ζέτας Φλισκανοπούλου
«Tα δημοτικά δεν παγώνουν στον χρόνο και στον χώρο, ταξιδεύουν κι έτσι ξέρουμε και πώς τραγουδιόντουσαν, γιατί σε ελάχιστα είχε καταγραφεί η μουσική.»
Η σειρά δοκιμίων για το δημοτικό τραγούδι του Παντελή Μπουκάλα, αυτό το πολύτομο και πολύτιμο έργο ζωής που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα, συνδυάζει την αυστηρή επιστημονική έρευνα με την ευαισθησία και το κριτικό βλέμμα ενός βραβευμένου ποιητή.
Η σειρά δοκιμίων του Παντελή Μπουκάλα για το δημοτικό τραγούδι φέρει τον γενικό τίτλο :«Πιάνω γραφή να γράψω…» . Από το «Όταν το ρήμα γίνεται όνομα: Η “αγαπώ” και το σφρίγος της ποιητικής γλώσσας των δημοτικών», που τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής το 2017, μέχρι « το αίμα της αγάπης: Ο πόθος και ο φόνος στη δημοτική ποίηση»,το «Κόκκιν’ αχείλι εφίλησα: Το ταξίδι του φιλιού και ο επιτάφιος της αγάπης» και τέλος « Ο έρως και το έθνος: Οι φυλές, οι θρησκείες και η δημοτική ποίηση της αγάπης» είναι ο δρόμος για τον πλούτο του δημοτικού τραγουδιού.
Tην Κυριακή 14 Ιουνίου 2026, στις 8μ.μ στο Β΄ΚΑΠΗ (Ελ. Βενιζέλου 17), Άλιμος ο Παντελής Μπουκάλας-δημοσιογράφος, συγγραφέας, ποιητής, ερευνητής, βιβλιοκριτικός, μεταφραστής, επιμελητής εκδόσεων, διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου-έρχεται να μας ταξιδέψει σε αυτή την ποιητική ελευθερία που υπηρετεί με μια βαθιά θεματική πολυφωνία.
Η έρευνά του ξεπερνά τα στενά όρια, αγγίζοντας θέματα από τον ακραίο έρωτα και τα εγκλήματα πάθους μέχρι τη διαχείριση του θανάτου και τις σχέσεις με άλλες φυλές. Αυτός ο πλούτος σφραγίζεται από τον τεράστιο όγκο και τη γεωγραφική διασπορά χιλιάδων παραλλαγών, οι οποίες μαρτυρούν ότι το δημοτικό τραγούδι είναι ένας διαρκώς εξελισσόμενος, ζωντανός οργανισμός.
«Η δημοτική ποίηση είναι αχώριστη από το τραγούδισμά της, τη μουσική της. Έχει έτσι ένα επιπλέον όπλο στη διάθεσή της για να συν-κινήσει την ψυχή πρώτα κι ύστερα το σώμα»
Δημοτικά τραγούδια που μεταφέρονταν από στόμα σε στόμα, ταξίδευαν από περιοχή σε περιοχή, άλλαζαν, εμπλουτίζονταν και προσαρμόζονταν στις ανάγκες κάθε κοινωνίας. Τραγούδια των οποίων ο μόνος τρόπος επιβίωσης τους ήταν να τραγουδηθούν και να χορευτούν. Αυτό το ταξίδι λειτούργησε ως μια ζωντανή ηχογράφηση, επιτρέποντας μας σήμερα να γνωρίζουμε τον αυθεντικό ρυθμό τους.
Ο Παντελής Μπουκάλας βαθιά δημοκρατικός, χωρίς κραυγές, με μια υποδειγματική γλώσσα που υπερασπίζεται την πνευματική καλλιέργεια απέναντι στη χυδαιότητα της εποχής, μας διδάσκει πώς να διαβάζουμε ξανά την ιστορίας μας, πώς να ακούμε τα δημοτικά τραγούδια μας και να πώς να σεβόμαστε την ελληνική γλώσσα.
Σε αυτή την πρόσκληση από τη Συλλογικότητα “Στάση στο Καλαμάκι“, δεν χρειάζεται να φοβηθείτε ότι πρόκειται για ένα ακαδημαϊκό μάθημα. Αντίθετα, θα ανακαλύψετε, μέσα από τη ματιά ενός βραβευμένου ποιητή, την ιστορία των δημοτικών τραγουδιών που μιλάνε απευθείας στην ψυχή, προσφέροντας ένα βιωματικό ταξίδι και μια βαθιά πνευματική ανάσα.
