Ρέμα Τραχώνων: Παρέμβαση του Εισαγγελέα Περιβάλλοντος για τον υγρότοπο του Αλίμου – Η μάχη για τη διάσωση του οικοσυστήματος

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο δικαστικός και θεσμικός αγώνας για την προστασία του Παράκτιου Έλους Λουτρών Αλίμου (Ρέμα Τραχώνων), καθώς η υπόθεση λαμβάνει πλέον διαστάσεις πέρα από τα τοπικά όρια, προκαλώντας την παρέμβαση της Δικαιοσύνης.

Σύμφωνα με πρόσφατη ενημέρωση από τον διακεκριμένο νομικό Κώστα Βαϊνανίδη, ο οποίος είναι κάτοικος του Παλαιού Αλίμου και Γραμματέας του Δ.Σ. του Εξωραϊστικού και Πολιτιστικού Συλλόγου «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος», το ζήτημα της διάσωσης του εκβολικού υγρότοπου στο Ρέμα Τραχώνων εισέρχεται σε μια νέα, κρίσιμη φάση.

Η κινητοποίηση του Συλλόγου σε συνεργασία με τον Δήμο Αλίμου φαίνεται πως αποδίδει καρπούς, καθώς το θέμα έχει ήδη φτάσει στο Ελληνικό Κοινοβούλιο και τις δικαστικές αίθουσες.

Οι τρεις πυλώνες των εξελίξεων

Οι νεότερες πληροφορίες αναδεικνύουν τρία κομβικά σημεία που αλλάζουν τα δεδομένα της αντιπαράθεσης:

• Εισαγγελική Παρέμβαση: Ο Εισαγγελέας Περιβάλλοντος έχει ήδη ξεκινήσει προκαταρκτική εξέταση για τη διερεύνηση της υπόθεσης, κίνηση που υπογραμμίζει τη σοβαρότητα των καταγγελιών για την προστασία του οικοσυστήματος.
• Νομική Υποχώρηση του Επενδυτή: Σύμφωνα με τον κ. Βαϊνανίδη, ο φορέας της επένδυσης του Ελληνικού επέλεξε να μην προσβάλει στην Ειδική Τριμελή Επιτροπή την απόρριψη της προσφυγής του κατά της ομόφωνης απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Αλίμου. Η απόφαση αυτή του Δήμου απαγορεύει ρητά κάθε εργασία εντός και πέριξ του υγρότοπου.
• Πολιτική και Κοινωνική Πίεση: Το θέμα απασχολεί έντονα τον ημερήσιο τύπο, ενώ παράλληλα κατατέθηκε νέα ερώτηση στη Βουλή, ζητώντας από τις αρμόδιες αρχές να πάρουν θέση για την απειλούμενη καταστροφή.

Το δίλημμα του επενδυτή: Καταστροφή ή Εταιρική Ευθύνη;

Ο κ. Βαϊνανίδης εμφανίζεται αισιόδοξος, εκτιμώντας πως η διεθνής και εγχώρια νομοθεσία για την προστασία της πανίδας, σε συνδυασμό με την ευρωπαϊκή τάση για αποκατάσταση των υγροτόπων, καθιστούν την επιμονή στην καταστροφή του Έλους «απίθανη».

«Ένας όμιλος αυτού του μεγέθους δεν θα αργήσει να αντιληφθεί ότι το πραγματικό του συμφέρον βρίσκεται στην προστασία και ανάδειξη του υγρότοπου», σημειώνει ο δικηγόρος, τονίζοντας ότι η υιοθέτηση προτύπων ESG (Environmental, Social, Governance) επιτάσσει τον σεβασμό στο περιβάλλον και την τοπική κοινωνία.

Η «χρυσή τομή» για την αντιπλημμυρική προστασία

Σύμφωνα με τις θέσεις του Συλλόγου και των νομικών του συμβούλων, η μοναδική βιώσιμη λύση είναι η τροποποίηση του Προεδρικού Διατάγματος του 2018 για το Ελληνικό. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η παραμονή των εκβολών στη φυσική τους θέση.

Απαντώντας στο επιχείρημα της αντιπλημμυρικής θωράκισης, ο κ. Βαϊνανίδης ξεκαθαρίζει πως αυτή δεν επιτυγχάνεται με μπαζώματα (επιχώσεις) και μετατόπιση των εκβολών, αλλά με τη διαπλάτυνση της υφιστάμενης κοίτης, ώστε να λειτουργεί ως φυσική ασπίδα προστασίας.

Οι κάτοικοι και οι φορείς του Αλίμου δηλώνουν πως παραμένουν «στις επάλξεις» μέχρι την οριστική διασφάλιση του υγρότοπου, στέλνοντας το μήνυμα ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να συνεπάγεται την απώλεια της περιβαλλοντικής μνήμης του τόπου.

Η Στρατηγική ESG: Γιατί η προστασία του υγρότοπου είναι «συμφέρουσα» για τον επενδυτή

Στη σύγχρονη αγορά, οι μεγάλες επενδύσεις δεν κρίνονται μόνο από τα κέρδη, αλλά από τα κριτήρια ESG (Environmental, Social, Governance). Ο κ. Βαϊνανίδης ορθώς επισημαίνει ότι η καταστροφή ενός υγρότοπου αποτελεί «κόκκινη σημαία» για κάθε σοβαρό όμιλο:

• Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα (Environmental): Η καταστροφή ενός φυσικού έλους έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για τη «Μη Πρόκληση Σημαντικής Βλάβης» (Do No Significant Harm). Μια τέτοια κίνηση υποβαθμίζει το περιβαλλοντικό προφίλ της επένδυσης, καθιστώντας τη λιγότερο ελκυστική σε διεθνή πράσινα κεφάλαια.
• Κοινωνική Άδεια Λειτουργίας (Social): Η σύγκρουση με την τοπική κοινωνία και η αδιαφορία για τη «μνήμη του τόπου» δημιουργούν πλήγμα στη φήμη του επενδυτή. Η μετατροπή του υγρότοπου σε επισκέψιμο οικολογικό πάρκο, αντίθετα, θα αποτελούσε πρότυπο Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης.
• Χρηστή Διακυβέρνηση (Governance): Η συμμόρφωση με τη διεθνή νομολογία (όπως η Σύμβαση Ramsar ή οι αποφάσεις του ΣτΕ για τους υγρότοπους) προστατεύει την εταιρεία από μελλοντικές δαπανηρές δικαστικές εμπλοκές και ακυρώσεις έργων.

Η Περιβαλλοντική Αξία: Γιατί ο υγρότοπος του Αλίμου είναι αναντικατάστατος

Το Παράκτιο Έλος Λουτρών Αλίμου δεν είναι απλώς ένα σημείο όπου καταλήγει το νερό, αλλά ένα ζωντανό οικοσύστημα με μοναδικά χαρακτηριστικά:

• Φυσικό Φίλτρο και Αντιπλημμυρική Προστασία: Οι εκβολικοί υγρότοποι λειτουργούν ως «σφουγγάρια». Όπως τονίζεται στην ανάρτηση, η διαπλάτυνση της κοίτης στη φυσική της θέση επιτρέπει την απορρόφηση των υδάτων σε περιπτώσεις έντονων πλημμυρών, κάτι που το τσιμέντο και η μετατόπιση της κοίτης αδυνατούν να κάνουν αποτελεσματικά.
• Καταφύγιο Βιοποικιλότητας: Στους εκβολικούς υγρότοπους επιβιώνει σπάνια πανίδα (πουλιά, αμφίβια) που δεν μπορεί να μετακινηθεί αλλού. Η καταστροφή του ενδιαιτήματος σημαίνει τον οριστικό αφανισμό αυτών των ειδών από την περιοχή.
• Ρύθμιση Μικροκλίματος: Σε μια περιοχή που επιβαρύνεται από την οικοδομική δραστηριότητα, η διατήρηση του νερού και της φυσικής βλάστησης προσφέρει ανάσες δροσιάς και μειώνει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.

Η «Χρυσή Τομή» της Τροποποίησης

Η πρόταση για τροποποίηση του Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ) του 2018 είναι η νομική διέξοδος που προτείνεται. Αντί για μια στατική προσκόλληση σε ένα σχέδιο που ξεπεράστηκε από τις περιβαλλοντικές ανάγκες του 2026, προτείνεται μια δυναμική προσαρμογή.

Το επιχείρημα είναι απλό: Η αντιπλημμυρική προστασία δεν είναι εχθρός του περιβάλλοντος. Αντί να «φυλακίσουμε» το ρέμα σε νέες τεχνητές διαδρομές, το αφήνουμε να εκτονωθεί φυσικά, προστατεύοντας ταυτόχρονα τις ζωές των κατοίκων και το οικοσύστημα.

Η ανάρτηση του Κώστα Βαϊνανίδη:

“Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησής μου, θέλω να σας ευχαριστήσω για τα λόγια στήριξης και τις δεκάδες κοινοποιήσεις σας. Χάρη σε όλους εσάς, χιλιάδες άνθρωποι στην Ελλάδα και στο εξωτερικό έμαθαν για τη μάχη που δίνει ο σύλλογός μας «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος» μαζί με τον Δήμο Αλίμου για να σώσουμε έναν μοναδικό εκβολικό υγρότοπο, το Παράκτιο Έλος Λουτρών Αλίμου.

Νεότερες εξελίξεις:

1. Ο κ. Εισαγγελέας Περιβάλλοντος ξεκίνησε προκαταρτική εξέταση για την διερεύνηση του θέματος.

2. Ο φορέας της επένδυσης του Ελληνικού δεν προσέβαλε στην Ειδική Τριμελή Επιτροπή την σιωπηρή απόρριψη από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση της προσφυγής του κατά της ομόφωνης απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Αλίμου, με την οποία έχει απαγορευτεί κάθε εργασία στον υγρότοπο και γύρω από αυτόν.

3. Είχαμε νέα δημοσιεύματα στον ημερήσιο και ηλεκτρονικό τύπο για την ανάγκη προστασίας του υγρότοπου, δημόσιες αναφορές για την απειλούμενη καταστροφή του σε εκδηλώσεις στις οποίες συμμετείχαν δημοτικές και πολιτικές παρατάξεις, αλλά και νέα ερώτηση στο Κοινοβούλιο για το τι σκοπεύουν να πράξουν οι αρμόδιες αρχές.

Και τώρα… πολλοί με ρωτούνε, τι περιμένεις να συμβεί;

Με βάση τα πραγματικά περιστατικά, το ισχύον νομικό πλαίσιο (Σύνταγμα, ελληνική, ευρωπαϊκή & διεθνή νομοθεσία & νομολογία για την προστασία των υγρότοπων & της κινδυνεύουσας πανίδας) και την σύγχρονη πανευρωπαϊκή τάση υπέρ της αποκατάστασης και ανάδειξης των υγρότοπων, θεωρώ απίθανο να επιμείνει ο επενδυτής στην καταστροφή του Υγρότοπου.

Πιστεύω ειλικρινά – αν θέλετε και από προσωπική επαγγελματική εμπειρία – ότι ένας όμιλος εταιρειών του μεγέθους του επενδυτή, δεν θα αργήσει να αντιληφθεί, ότι το πραγματικό του συμφέρον δεν βρίσκεται στην καταστροφή, αλλά στην προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη του υγρότοπου, προβάλλοντας έτσι ένα πρότυπο εταιρικής κοινωνικής υπευθυνότητας (Corporate Social Responsibility) που ενσωματώνει περιβαλλοντικές, κοινωνικές δράσεις, και χρηστή διακυβέρνηση (Environmental, Social, Governance), σεβόμενος την γη που τον φιλοξενεί και την μνήμη της κοινωνίας και του τόπου μας.

Η μόνη λύση είναι η τροποποίηση του Προεδρικού Διατάγματος του 2018 για τον Μητροπολιτικό Πόλο Ελληνικού ώστε να εξασφαλιστεί η διατήρηση του υγρότοπου και των εκβολών στην φυσική τους θέση. Η εξασφάλιση αντιπλημμυρικής προστασίας δεν γίνεται με επίχωση της κοίτης και αλλαγή της θέσης των εκβολών αλλά με διαπλάτυνση της κοίτης και των εκβολών στην φυσική τους θέση.

Και μέχρι αυτό να επιτευχθεί, παραμένουμε στις επάλξεις.”