Η συγκλονιστική εξομολόγηση του «Ιησού από τη Ναζαρέτ» και τα τραγικά παιχνίδια της μοίρας
«Υπάρχει ένας θρύλος που λέει ότι όποιος ερμηνεύει τον ρόλο του Χριστού δεν έχει καλή τύχη. Δεν ξέρω αν ισχύει απόλυτα αυτό. Αυτό που ξέρω είναι ότι αυτή η εμπειρία σού αλλάζει για πάντα τη ζωή και σε σημαδεύει».
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Άγγλος ηθοποιός, Ρόμπερτ Πάουελ, ερμήνευσε μοναδικά τον Θεάνθρωπο στην αριστουργηματική μίνι σειρά του Ιταλού σκηνοθέτη, Φράνκο Τζεφιρέλι, «Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ», που προβλήθηκε το 1977 και μεταδίδεται κάθε χρόνο από την τηλεόραση τη Μεγάλη Εβδομάδα. Η τεράστια επιτυχία του θρησκευτικού έπους επηρέασε όχι και τόσο θετικά τον πρωταγωνιστή της.
Μπορεί, όπως δηλώνει ο Ρόμπερτ Πάουελ, η εμπειρία των γυρισμάτων να ήταν συγκλονιστική —«Όταν κλήθηκα να υποδυθώ τον Μεσία ήμουν 31 ετών και ομολογώ ότι μέχρι τότε δεν είχα κανένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη θρησκεία. Ύστερα από 9 μήνες γυρισμάτων σε επιβλητικά τοπία του Μαρόκου και της Τυνησίας, μπορώ να πω ότι πραγματικά πίστεψα»— η επαφή του όμως με την ουσία του Χριστιανισμού τού άφησε ανεξίτηλα σημάδια.
«Μετά την προβολή της σειράς, όπου πήγαινα έβλεπα τον κόσμο να με αντιμετωπίζει με δέος. Στα εστιατόρια, στα μπαρ, όλοι μου φέρονταν λες και είχαν να κάνουν με τον ίδιο τον Θεάνθρωπο. Ο κόσμος παραμέριζε για να περάσω και οι ηλικιωμένες γυναίκες μού φιλούσαν τα χέρια και έκαναν τον σταυρό τους. Στην αρχή προσπάθησα να το δω με χιούμορ, αλλά σιγά-σιγά η κατάσταση άρχισε να με αποδιοργανώνει ψυχολογικά».
Ίσως για αυτό ευθυνόταν και το θέμα της εξέλιξης της καριέρας του, που έμοιαζε να τελειώνει εκεί: «Κανένας σκηνοθέτης και κανένας υπεύθυνος διανομής ρόλων δεν ήθελε πια να προσλάβει τον “Χριστό” για να παίξει κάποιον ρόλο τελείως διαφορετικό. Όλοι πίστευαν ότι είχα μαρκαριστεί. Όλα αυτά μου δημιούργησαν τεράστια ψυχολογικά προβλήματα, που έκανα χρόνια να τα ξεπεράσω».
Σήμερα, ο ηθοποιός ζει και εργάζεται στην Αγγλία και αντιμετωπίζει την όλη κατάσταση με περισσότερη σοφία και ψυχραιμία: «Τον τελευταίο καιρό σκέφτομαι πως ο σκηνοθέτης είχε στο μυαλό του για τον ρόλο του “Μεσσία” τον Αλ Πατσίνο και τον Ντάστιν Χόφμαν. Αναρωτιέμαι αν θα είχαν εξελιχθεί διαφορετικά τα πράγματα στη ζωή μου, αν δεν είχα ερμηνεύσει αυτόν τον ρόλο. Από την άλλη, νιώθω τυχερός και ευλογημένος από τον Θεό που ερμήνευσα αυτόν τον συγκλονιστικό ρόλο και ένιωσα τη χάρη Του. Επίσης, νιώθω τυχερός γιατί ξέρω ότι γενιές και γενιές παιδιών έχουν μεγαλώσει έχοντας στο μυαλό τους τη δική μου εικόνα όταν σκέφτονται τον Χριστό. Δεν είναι και λίγο αυτό, ε;».
Ο ηθοποιός δέχτηκε πριν λίγα χρόνια να ενσαρκώσει ξανά τον ρόλο του Ιησού, 40 χρόνια μετά, στη νέα τηλεοπτική σειρά του Smithsonian Channel με τίτλο: «Ο αληθινός Ιησούς της Ναζαρέτ». Η σειρά ακολούθησε τον ηθοποιό σε ένα ταξίδι στους Αγίους Τόπους, κατά το οποίο ο Πάουελ συνομίλησε με αρχαιολόγους και επιστήμονες, σε μια προσπάθεια να διερευνήσει και να ανασυνθέσει την πραγματική ιστορία του Θεανθρώπου που άλλαξε τον κόσμο και ενέπνευσε δισεκατομμύρια πιστών.
Τον Μάρτιο του 2026, έκανε μια σπάνια δημόσια εμφάνιση στο Empire Theatre στο Halstead για μια ειδική προβολή, προκαλώντας το ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης για τη διατήρηση της χαρακτηριστικής του φυσιογνωμίας. Ο Ρόμπερτ Πάουελ αναφέρθηκε εκτενώς στις αναμνήσεις του από τα γυρίσματα του «Ιησού από τη Ναζαρέτ», εστιάζοντας στην πνευματική και επαγγελματική επίδραση του ρόλου.
Για επίλογο, δεν θέλει τίποτα περισσότερο παρά να καταθέσει την αλήθεια του: «Πραγματικά ελπίζω, όταν πεθάνω, στο μνημόσυνό μου να με θυμούνται όλοι ως τον άνθρωπο που υποδύθηκε τον Ιησού».
Το «Δείπνο του Βοσκού»
«Ένας καλοκάγαθος βοσκός αποφασίζει να ξεκινήσει ένα ταξίδι για να συναντήσει τον Θεό. Μετά από πολλά εμπόδια, ο βοσκός θα δειπνήσει τελικά με τον ίδιο τον Χριστό…».
Στην πρόκληση της ερμηνείας του βοσκού είχε πει το «ναι» και ο Κωστής Σαββιδάκης. Ο ηθοποιός πρωταγωνίστησε στην ταινία, με τίτλο: «Το Δείπνο του Βοσκού», σε σενάριο Γιάννη Στραβόλαιμου και σκηνοθεσία του Γιώργου Λεοντακιανάκου. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 30 Μαρτίου 2023 και προβλήθηκε σε γνωστά διεθνή και ελληνικά φεστιβάλ κινηματογράφου.
Παρά τη διεθνή επιτυχία και τα 78 βραβεία, ο σκηνοθέτης κατήγγειλε ότι η ταινία αρχικά «εξορίστηκε» από ελληνικά φεστιβάλ και κινηματογράφους, γεγονός που αποτέλεσε ένα «απρόοπτο» εμπόδιο για την προβολή της στο ελληνικό κοινό, μέχρι την τελική της κυκλοφορία το 2023
«Αντιμετωπίσαμε πολλά εμπόδια κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, αρκετά ατυχήματα, όχι σοβαρά ευτυχώς, αρκετά περίεργα (να μη δουλεύουν τα μηχανήματα παρόλο που ήταν πλήρως φορτισμένα και ελεγμένα, να σπάνε τα κάρτερ των αυτοκινήτων και να διαρρέουν όλα τα λάδια κ.λ.π)».
Ο πρωταγωνιστής, Κωστής Σαββιδάκης, στον ρόλο του βοσκού έχει αναφέρει ότι σε πολλές σκηνές χρειαζόταν να περπατά για ώρες κάτω από δύσκολες συνθήκες για να αποδοθεί η αληθοφάνεια της εξάντλησης του βοσκού.
Όπως τονίζει ο σεναριογράφος, «πρόκειται για αληθινή ιστορία από το “Γεροντικό” – συλλογές αποσπασμάτων από τους βίους και τις διδαχές των οσίων ασκητών.
Τα «πάθη» όσων ερμήνευσαν τον Ιησού
Κάποιοι θεωρούν σύμπτωση τα όσα συνέβησαν στη ζωή των ηθοποιών που ερμήνευσαν τον Ιησού κατά τη διάρκεια όλων αυτών των χρόνων· κάποιοι άλλοι μιλούν για μια περίεργη «κατάρα» που τους καταδίκασε στο να μην μπορούν να ερμηνεύσουν κανέναν άλλο ρόλο. Περίεργα ατυχήματα, ανεξήγητοι θάνατοι και πολλά ψυχολογικά προβλήματα είναι μερικά από τα «σημάδια» της μοίρας τους.
Στην «Ωραιότερη Ιστορία του Κόσμου» (1965), τα γεγονότα σημάδεψαν με τραγικό τρόπο τα γυρίσματα της ταινίας. Μια σφοδρή χιονοθύελλα χτύπησε την περιοχή της Αριζόνας όπου γυριζόταν η ταινία, με αποτέλεσμα να θαφτούν ολόκληρα τα σετ. Το πιο κακό σενάριο, όμως, ήταν ο αιφνιδιαστικός θάνατος του διευθυντή φωτογραφίας, Γουίλιαμ Μέλορ, από ανακοπή την ώρα των γυρισμάτων.
Την ίδια κακή τύχη είχε και ο πρωταγωνιστής της ταινίας «Ο Βασιλεύς των Βασιλέων», Τζέφρι Χάντερ, ο οποίος, εννιά χρόνια μετά τον ρόλο του Ιησού, βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του μετά από ατύχημα.
Τραγική ήταν και η κατάληξη του Έλληνα ηθοποιού Αλέξη Γκόλφη, που υποδύθηκε τον Μανώλη-Χριστό στην τηλεοπτική σειρά «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται», σε σκηνοθεσία Βασίλη Γεωργιάδη για την ΕΡΤ, από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη. Κατέληξε άπορος και εξαρτημένος από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά.
Σε ηλικία 59 ετών, βρέθηκε σε κακή κατάσταση σε εγκαταλελειμμένο σπίτι στην Πλ. Κολιάτσου, μεταφέρθηκε στον Ερυθρό Σταυρό και πέθανε δύο μέρες μετά. Ειρωνεία αποτελεί το γεγονός ότι το πτώμα του έμεινε στα αζήτητα δύο μήνες και αναγνωρίστηκε τελικά από τον ιατροδικαστή Φίλιππο Κουτσαύτη, που υπήρξε παντρεμένος με την ηθοποιό Μαίρη Ιγγλέζη, και τον αναγνώρισε τυχαία, αφού η σύζυγός του υπήρξε συμπρωταγωνίστρια του Αλέξη Γκόλφη στην ίδια σειρά.
Οι δύο τελευταίες περιπτώσεις κουβαλούν ακόμα τον δικό τους «σταυρό». Ο Τζέιμς Καβίζελ σώθηκε από θαύμα, αφού στην ταινία «Τα Πάθη του Χριστού», σε σκηνοθεσία Μελ Γκίμπσον, χτυπήθηκε δύο φορές από κεραυνό —τη μία ενώ βρισκόταν στον σταυρό του μαρτυρίου και τη δεύτερη στην Επί του Όρους Ομιλία.
Από την άλλη, ο Τεντ Νίλι, που πρωταγωνίστησε στο μιούζικαλ «Jesus Christ Superstar», ενώ είχε σπουδαίες κριτικές ως ανερχόμενος ηθοποιός, είδε την πορεία του να παίρνει την κατιούσα. Αρκέστηκε στο να κάνει κάποια διαφημιστικά και τελικά έμεινε εκτός χώρου.
Είτε πρόκειται για μια παράξενη ιστορία συμπτώσεων είτε για το «Βάρος» μιας πνευματικής εμπειρίας που υπερβαίνει τα ανθρώπινα, το σίγουρο είναι ότι η ερμηνεία του Ιησού δεν είναι ένας απλός ρόλος. Είναι ένα σημείο τομής ανάμεσα στην τέχνη και το θείο, και αποτελεί ένα διαχρονικό πεδίο συνάντησης, όπου η ανθρώπινη δημιουργικότητα συναντά την υπέρβαση, το ιερό και το μεταφυσικό.
